ORTAOKUL VE ORTA ÖĞRETİM KURUMLARINDAKİ
ÖĞRENCİLERİN DERS DIŞI EĞİTİM VE ÖĞRETİM FAALİYETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
Resmî Gazete'de Yayım Tarihi ve Sayısı : 08/11/1989-20336
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, ortaokul ve orta öğretim kurumlarındaki
öğrencilerin ders dışı eğitim ve öğretim faaliyetleri ile ilgili hükümleri
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik hükümleri, ortaokul ve orta öğretim kurumlarını kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu hükümlerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
“Bakanlık”, Millî Eğitim Bakanlığını,
“Ders dışı eğitim ve öğretim faaliyetleri”,
öğrencinin, zamanını kendisi plânlayarak bilgi, beceri ve tutum alanlarında
ilgi ve istidadı doğrultusunda büyüme ve gelişmesini, ders dışında kendi
kendine ve gücü oranında gerçekleştirme ve disipline etme faaliyetini,
“Ödev”, öğrencinin, ders dışı zamanlarında bu
Yönetmelikte belirtilen amaçlar doğrultusunda tek başına veya grup içinde
yapacağı çalışmalarla meydana getireceği metin, araç ve benzerlerini,
“Hazırlık çalışmaları”, öğrencinin, işlenecek
konuyu daha iyi kavrayabilmesi veya konu ile ilgili uygulamalara katılabilmesi
için önceden yapacağı çalışmaları,
“Alıştırma çalışmaları”, öğrencinin, derste
öğrendiklerini pekiştirmek ve daha kalıcı hale getirmek; öğrendiği olgu ve
ilkeleri kullanarak yeni durumları anlayıp açıklamak ve geleceğe yönelik
tahminlerde bulunmak üzere yapacağı çalışmaları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Öğrencilerin Ders Dışı Eğitim ve Öğretim
Faaliyetleri
Bütünlük ve Faaliyetler
Madde 5- Ders içi ve ders dışı eğitim ve öğretim faaliyetleri birbirlerini
tamamlayacak ve bütünleyecek şekilde plânlanır ve yürütülür.
Ders dışı eğitim ve faaliyetleri; ödev hazırlık
çalışmaları, alıştırma çalışmaları ve eğitici çalışmalardır.
Kılavuz
Madde 6- Ders dışı eğitim ve öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde,
Bakanlıkça hazırlanacak kılavuzda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulur.
Düzenleme
Madde 7- Ders dışı eğitim ve öğretim faaliyetleri, bütünüyle öğretim programlarının
amaçlarına ulaşmayı sağlayacak şekilde düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödev
Ödevin Amacı
Madde 8- Öğrencilere, aşağıdaki amaçları gerçekleştirmek maksadıyla ödev
yaptırılır:
a) a) Ödevi özenle yapma ve zamanında teslim etme alışkanlığı kazandırmak.
b) b) Plân yapma bilgi ve becerisi geliştirmek.
c) c) Gerekli bilgi, araç, gereç veya malzemeyi toplayabilmek ve bunları amacına
uygun olarak kullanabilmek.
d) d) Ödevin, çeşitli kişi ve eserlerden faydalanmakla birlikte öğrencinin
kendisini geliştirmek maksadıyla bizzat yapması gereken bir görev olduğu
şuurunu kazandırmak.
e) e) Ödev yapılırken yararlanılan kaynakları, kendisinden bilgi alınan kişileri
belirleme alışkanlığı kazandırmak.
f)
f)
İletişim kurabilme, kaynaklardan
faydalanabilme, alet yapabilme ve kullanabilme alanlarındaki yeteneği
geliştirmek.
g) g) Ödevde varılan sonuçların, kullanılan kaynak ve yöntemlere bağlı olduğunu
fark ettirmek.
h) h) Konulara, değişik
açılardan bakabilme, danışabilme, tartışabilme ve soru sorabilme
davranışları kazandırmak.
i)
i)
Birlikte çalışma davranışı
kazandırmak.
j)
j)
Düşünce gücünü geliştirmek.
k) k) Bilmediğini araştırıp bulmaktan ve öğrenmekten zevk almayı sağlamak .
l)
l)
Gözlem, deney ve yeni buluşlara
yönelik çalışmalar yapmaktan zevk almayı sağlamak.
m) m) Başarmanın
hazzını tatma duygusu kazandırmak.
Madde 9- Ödev, eğitim ve öğretim sürecinde
yer alan faaliyetlerden biri olup öğrencilerin kendi kendilerine veya grup
halinde severek yapmaları onlarda çalışma ve başarma istek ve heyecanı
yaratması bakımından önem taşır.
Öğrencinin Yapacağı Ödev
Madde 10- Her öğrenci bulunduğu sınıfta
belirlenecek bir konuda ders yılı boyunca bir ödev hazırlamak zorundadır.
Ders geçme ve kredi uygulayan okullarda ise, her
öğrenci okuduğu dönemde belirlenecek bir konuda bir ödev hazırlar.
Ancak, öğrencinin istemesi ve öğretmenin de uygun
görmesi halinde birden fazla dersten de ödev yapabilir.
Madde 11- Ders yılı başında yapılan zümre öğretmenleri toplantısında öğrencilere
verilecek çeşitli ödev konuları belirlenir. Ödev konularının tespitinde öğrencilerin
ihtiyaçları, yetenekleri, okul, aile ve çevre imkânları göz önünde
bulundurulur. Ayrıca, konunun açık ve anlaşılır olması, yanlış yorumlara yol
açmaması, ders programlarına uygun olması gibi hususlar da dikkate alınır.
Ödev Konularının Seçimi ve Verilmesi
Madde 12-
Öğrenciler, ders yılı başlangıcını takip eden ikinci ayın ilk yarısı içinde
hangi dersten ödev yapmak istediklerini yazılı olarak sınıf öğretmenine
bildirirler. Öğrencilerden, bu yazılı bildirimlerinde, biri Türkçe veya
Edebiyat dersi olmak üzere tercih sırasına göre beş ders adını yazmaları
istenir.
Yazılı istekler, sınıf öğretmeni tarafından süresi
içinde toplanır. Bu istekler; ilgili müdür yardımcısının başkanlığında
toplanacak sınıf öğretmenler kurulunda, tercih sırası da dikkate alınmak
suretiyle değerlendirilir ve hangi öğrencinin, hangi dersten ödev yapacağı
hususu tespit edilir. Bu toplantıda her dersin öğretmenine, imkân ölçüsünde,
dengeli sayıda öğrenci verilecek şekilde düzenleme yapılır. Bu düzenlemeye
göre, her öğrencinin hangi dersten ödev yapacağı hususu sınıf öğretmeni
tarafından öğrencilere duyurulur.
Bu duyurudan sonra ilgili ders öğretmenleri
öğrencilerle ödev konularının belirlenmesi için ilk görüşmeleri yaparlar. Bu
görüşmeler derslerin başladığı tarihten itibaren en geç sekizinci hafta
sonunda tamamlanır.
Öğrenciler her dönemde bir ödev olmak üzere, ilk
dört dönemde, dört ödev yapmak zorundadırlar. Ancak, isteyen öğrenciler sonraki
okudukları dönemlerde de ders öğretmeninin muvafakatını almak şartı ile
herhangi bir dersten de ödev yapabilirler.
Öğrenciler hangi dersten ödev yapacaklarını
danışman öğretmenle birlikte, dönemin başlamasından sonraki ilk üç hafta içinde
belirlerler. Belirlenen ödevlerin listesi danışman öğretmen tarafından ilgili
müdür yardımcısına verilir. Öğrenciler hangi dersten ödev yapacaklarsa o
dersin öğretmeni ile görüşürler.
Değerlendirme ile İlgili Duyurma
Madde 13- Ödevlerin yapılmasında uygulanacak yöntemler ile ödevde aranacak nitelikler
ve ödevin hangi yönlerden değerlendirileceği, öğretmen tarafından öğrencilere
önceden duyurulur.
Ödevlerin Toplanması
Madde 14- Bu Yönetmelikte belirtilen usul ve
esaslara uygun olarak hazırlanan ödevler, ders kesimine en geç iki ay kala
öğrencilerden toplanır ve değerlendirilir.
Öğrencinin kazandığı bilgi ve beceriye dayalı
olarak üreteceği bir araç şeklindeki ödevler, ikinci kanaat dönemi içinde olmak
kaydıyla, yukarıdaki süreye bağlı kalınmadan alınabilir ve
değerlendirilebilir.
Ders geçme ve kredi uygulayan okullarda da, bu Yönetmelikte
belirtilen usul ve esaslara uygun olarak hazırlanan ödevler, dönem sonuna en
az üç hafta kala öğrencilerden toplanır ve değerlendirilir.
Ferdî Ödevler ve Grup Ödevleri
Madde 15- Her öğrenciye ayrı konularda ödev verilmesi esastır.
Öğrencilere, gerektiğinde grup ödevi de
verilebilir. Bu durumda grubu oluşturan öğrenciler arasındaki iş bölümü, ödevi
veren öğretmenin rehberliğinde öğrenciler tarafından yapılır. Gruplar en az üç,
en çok beş öğrenciden meydana gelir. Grup ödevleri, her öğrencinin katılımı
dikkate alınarak değerlendirilir ve her öğrenciye ayrı ayrı not verilir.
Madde 16- Öğrenciler veya öğrenci grupları, kendilerine verilen ödev konularının
plân yapma, araştırma, değerlendirme ve yazma safhalarının her birinde ilgili
öğretmenin görüş ve tavsiyesini alırlar.
Ödevlerin Sayfa Sayısı
Madde 17- Ödevlerin ortaokulda 7, lise ve dengi okullarda 15 sayfadan fazla olmamasına
özen gösterilir.
Ödevlerin mürekkeple ve el yazısı ile yazılması
esastır. Ancak, özelliği olan derslerde daktilo veya kurşun kalemle de
yazılabilir.
Ödevlerin Sunulması
Madde 18- Öğretmenin uygun gördüğü ödevler, sınıfa sunulur ve gerektiğinde tartışılabilir.
Uygun görülen ödevler, okulda veya topluma açık
mahallerde sunulabilir ya da sergilenebilir. Bu gibi ödevleri yapan
öğrenciler, okul yönetimi tarafından ödüllendirilebilir.
Ödevin Değerlendirilmesi
Madde 19- Ödevler notla değerlendirilir, öğrencilere dağıtılır ve yapılan
düzeltmelerin görülmesi sağlanır.
Ödevlerin öğrenci tarafından sınıfa sunulması veya
uygulanmasının yapılması da notla değerlendirilebilir.
Ödevlerin Saklanması
Madde 20- Denetlemeye yetkili kimseler tarafından istenildiğinde gösterilebilmesi
için, notla değerlendirilmiş olan ödevlerin ders yılı sonuna kadar saklanması
öğrencilerden istenir.
Ödev Hazırlama Teknikleri
Madde 21- Ödevler, dersin özelliğine göre eser okuma, inceleme, tanıtma, mülâkat, röportaj,
gözlem yapma, anket uygulama, proje yapma ve benzeri tekniklerle
hazırlanabilir.
Ayrıca öğrenci, kazandığı bilgi ve beceriye göre
ödev olarak bir araç veya iş de yapabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Eğitici Çalışmalar ile Hazırlık ve Araştırma Çalışmaları
Eğitici Çalışmalar
Madde 22- Eğitici Çalışmalar Yönetmeliği çerçevesinde öğrencinin okulda yayın faaliyetlerine
katılması; folklor çalışmalarında, sportif karşılaşmalarda, sahne sanatlarında
ve benzeri faaliyetlerde rol alması gibi eğitici kollarda başarılı çalışmalar
yapılması halinde, bu faaliyetler de ilgili ders öğretmeni tarafından notla
değerlendirilebilir.
Hazırlık ve Alıştırma Çalışmaları
Madde 23- Hazırlık ve alıştırma çalışmaları ders programına, ders kitabına veya
öğretmenin dersle ilgili olarak vereceği konulara ya da sorulara dayalı olarak
yapılır.
Madde 24- Sınıf öğretmenler kurulu kanaat dönemleri başında ders geçme ve kredi uygulayan
okullarda danışman öğretmenler kurulu dönem başında veya her iki kurulun zaman zaman
yapacakları toplantılarda öğrencilere verilecek hazırlık ve alıştırma
çalışmalarının günde yaklaşık olarak iki saati geçmeyecek şekilde düzenlenmesi
için gerekli tedbirleri alırlar.
Hazırlık ve alıştırma çalışmalarını öğretmen imkân
nispetinde, konunun işlenmesi sırasında sınıfta da yaptırılabilir.
Defter Tutma
Madde 25- Öğretmen, hazırlık ve alıştırma çalışmaları için öğrencilere defter
tutturabilir. Hazırlık ve alıştırma çalışmalarının, ilgili dersin defterine,
işlenmekte olan ders konusunun amaçlarına uygun, doğru, düzenli, tertipli ve
temiz bir şekilde yazılması sağlanır.
Hazırlık ve Alıştırma Çalışmalarının
Değerlendirilmesi
Madde 26- Öğretmen, öğrencilerin hazırlık ve alıştırma çalışmalarında gösterdikleri
gayret ve ilgilerini, tuttukları defterin muhtevası ile düzen, tertip ve temizliğini
dikkate alarak notla değerlendirebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Nakledilen Öğrencinin Ödev Durumu
Madde 27- Bir okuldan başka bir okula birinci kanaat döneminde nakleden öğrenci,
ödev konusunu, ayrıldığı okulda almış ise; gittiği okulda ilgili ders öğretmeni,
bu konudaki çalışmalarına devam etmesini isteyebileceği gibi, öğrenciye yeni
bir ödev konusu da verebilir.
Öğrenci, ikinci kanaat döneminde nakletmiş
ise; ödev konusu ve bu konu ile ilgili
çalışmalarını gösterir bir yazıyı ilgili ders öğretmeninden alıp tasdiknamesi ile
birlikte yeni kayıt olduğu okulun idaresine verir. Okul idaresi öğrencinin aynı
konudaki çalışmasına devam etmesi için ilgili ders öğretmenini, yoksa yakın branş öğretmenini görevlendirir.
Ders geçme ve kredi uygulayan okullarda ise,
dönemin başlamasından bir ay sonra bir okuldan başka bir okula nakledilen
öğrenci, nakledildiği okulda, daha önceki okulda aldığı ödev konusuna devam
edilebileceği gibi, ders öğretmeni ile de görüşerek ödev konusunu
değiştirebilir.
Madde 28- Öğrencinin eğitici çalışmalar yönetmeliğine göre yaptığı faaliyetler ile
hazırlık ve alıştırma çalışmalarına verilen notlar, sınıf geçme ve sınav yönetmeliği
hükümleri çerçevesinde sözlü notu olarak mütalâa edilir.
ALTINCI BÖLÜM
Yürürlük Hükümleri
Kaldırılan Mevzuat
Madde 29- 11 Şubat 1985 tarih ve 2182 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayımlanan “Millî
Eğitim Bakanlığına Bağlı Okullarda Öğrencilere Yaptırılacak Ödevler Hakkında
Yönetmelik” yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 30- Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 31- Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.