Aday Memurlara Ceza Teklifi

1- …Aday Memurların Asaleti Onanmış Memurlar Gibi Kurum İçinde Görevlerinin ve Yerlerinin Değiştirilebileceği Hk.Dava, Ankara Makine İkmal Grup Müdürlüğünde aday Makine İkmal Mühendisi olarak görevli bulunan davacının, Van YSE 14. Bölge Hakkari İl YSE Müdürlüğü emrine aday Makine İkmal Mühendisi olarak atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.İdare Mahkemesince aday memurun devlet memurundan farklı bir statüye sahip olduğu, devlet memurlarına uygulanacak hükümlerin aday memurlara uygulanamayacağı, 657 sayılı Kanunun aday memurların durumlarını düzenleyen 54. maddesinin 2. fıkrasında, aday memurun başka kurumlara naklinin yapılamayacağı, dolayısıyla kurum içi naklinin de mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Davalı idare tarafından davacının aynı konuda bir başka davası daha olduğunu ve bu davanın süre aşımı nedeniyle reddedildiğini, ilgilinin nakli için ünitesinin teklifte bulunduğunu, disiplin cezası aldığını, 657 sayılı Kanunun 54. maddesi hükmü karşısında aynı kurumda başka bir üniteye nakledilebileceği ileri sürülerek kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.Aday memurlar kendileri için getirilen özel hükümler dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun diğer hükümlerine tabidir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 54. maddesinin 2. fıkrasında aday memurun başka kurumlara naklinin yapılamayacağı belirtilmiş olup, aday memurun kurum içi nakli açısından bir hüküm getirilmemiştir. Bu durumda davacının da asil memurlar gibi kurum içi nakli hukuken mümkündür.Dava dosyasının incelenmesinden davacının çalıştığı ünitenin teklif yazısı üzerine naklinin yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Memurların Kurumlarınca Görevlerinin ve Yerlerinin Değiştirilmesini düzenleyen 76. maddesine aykırılık bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle davacının Ankara Makine İkmal Grup Müdürlüğü Mühendisliğinden (aday memur) Van YSE 14. Bölge Hakkari İli YSE Müdürlüğü emrine Mühendis (aday memur) olarak atanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca bozulmasına, ihtilaf sadece hukuki noktalara ilişkin bulunduğundan, aynı maddenin 2. fıkrası gereğince davanın reddine karar verildi. (D.5.D, K.86-99, E.86-43)

2- …657 sayılı Yasanın 56. maddesinde adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin herbirinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin ilişkilerinin kesileceği, 57. maddesinde de, adaylardan en geç iki yıl içinde devlet memuru olabilmeleri için olumlu sicil alamayanların sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkisinin kesileceği hükmünün yer aldığı… (D.12.D: E. 1995/6387; K. 1997/673)…Adaylık Süresi Sonunda Adaylığın Kaldırılıp Kaldırılmaması Konusunda İdarece Bîr Karar Verilmesi Gerektiği Ve İdarenin Adaylık Süresini Uzatmaya Yetkisinin Bulunmadığı Hk. Öğretmen olan davacı, adaylık süresinin sonu olan tarihten geçerli olmak üzere stajyerliğinin kaldırılarak asli öğretmenliğe atanmaması yolundaki işlemin iptalini istemektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 54. maddesinde aday olarak atanmış olan Devlet Memurunun altı aydan az, iki yıldan çok olmamak üzere bir adaylık süresi geçireceği, adaylık süresi içinde ve sonunda başarısızlık halinde uygulanacak işlemler 56 ve 57. maddelerinde belirtilmiş ve 58. maddede, asli memurluğa geçme tarihinin adaylık süresinin sonu olan tarih olduğu hükme bağlanmıştır.Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 1976 yılında Yabancı Diller Yüksek Okuluna Stajyer İngilizce Öğretmeni olarak atandığı, bu okulda görevli iken Bakanlık Müfettişi tarafından yapılan inceleme sonucunda düzenlenen raporda adı geçenin stajyerlerini bir yıl daha uzatılarak ortadereceli bir okulda görevlendirilip denenmesinin önerilmesi üzerine 13.6.1977 tarihli onayla stajyerliğinin bir yıl daha devam etmesine karar verilerek motor Teknik Lisesi Stajyer Öğretmenliğine atandığı ve yeni görevine 7.9.1978'de başladığı, bilahare kararname ile 3.10.1979 tarihinde geçerli olmak üzere adı geçenin adaylığının kaldırıldığı anlaşılmış bulunmaktadır. Yukarıda sözü edilen hükümler muvacehesinde iki yıl sonunda elde mevcut belgelere göre davacının stajyerlerinin kaldırılıp kaldırılmaması hususunda bir karar verilmesi gerekirken, adı geçenin stajyerliğinin bir yıl daha uzatılması, orta dereceli bir kız ortaokulunda görevlendirilerek denenmesi ve adapte olup olmadığının tespit edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığından bahisle adaylık süresini bir yıl daha uzatmaya idarenin yetkisi bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle dava konusu işlemin iptaline karar verildi. (D.5.D, E:79-1039, K:29/02/84)

3- Özel öğretim okulunda öğretmenlikte adaylığı kaldırılan davacının, Milli Eğitim Bakanlığınca öğretmen olarak atanmak istemiyle yaptığı başvurunun devlet memurluğuna ilk defa atanacak olması nedeniyle devlet memuru olarak atanacaklar için aranılan sınav koşulunu taşımadığından bahisle reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı hakkında. (Danıştay 12. Daire, E:2002/3844, K:2003/21, T:16.01.2003)

4- Aday öğretmenlere hem disiplin hem de idari tekliflerin getirildiği, 657 sayılı Kanunun 56’ncı maddesinde ilişiklerinin kesileceğinin belirtildiği,(Danıştay 8.Dairesinin E:19991/1603, K:1992/705 sayılı kararında 657 S.Kanunun 125’inci maddesinin uygulanmasında isabet bulunmadığı) Ancak ilişiklerinin kesilmesini gerektirmeyen daha hafif nitelikli kusurlu davranış içinde bulunan aday memurlara disiplin cezası verilebileceği (Danıştay 5.Dairesinin E:1990/3713, K:1991/154 sayılı kararı)

5- Memuriyetle bağdaşmayan davranışları nedeniyle disiplin cezası alan memurun adaylık süresinin dolmadan görevine son verilebilir.

İsteğin Özeti: Manisa İdare Mahkemesinin 20.03.1990 günlü, E:1989/686, K:1990/185 sayılı kararının dilekçede yazılı nedenlerle temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi: Z.K.

Danıştay Savcısı N.G.`nin Düşüncesi: Aday çarşı ve mahalle bekçisi olan davacının adaylık devresi içerisinde görevine son verilmesine ilişkin işlemi iptal eden Manisa İdare Mahkemesi kararının davalı idarece temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu`nun 54 üncü maddesinde adaylık süresinin bir yıldan az iki yıldan çok olmayacağı hükme bağlanmış, aynı Kanunun 56 ncı maddesinde de hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları, göreve devamsızlıkları tesbit edilenlerin adaylık süresi içinde görevlerine son verileceği belirtilmiş bulunmaktadır.

Dava dosyası içerisindeki belgelerin incelenmesinden aday çarşı ve mahalle bekçisi olan davacının tutum ve davranışları nedeniyle emniyet teşkilatında kalmasının sakıncalı görüldüğü anlaşılmış olup, adaylık devresi içerisinde disiplin cezaları almış alması ve sicilininde olumsuz olarak düzenlenmiş bulunması karşısında 657 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi hükmü uyarınca görev ile ilişiğinin kesilmesinde kanuna aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan bu nedenle dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediğinden kararın bozulmasının uygun olacağı düşünülmüştür.

Türk Milleti Adına hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesince işin gereği düşünüldü: Dava, davacının adaylık dönemi içinde görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Manisa İdare Mahkemesinin 20.03.1990 günlü, E:1989/686, K:1990/185 sayılı kararıyla, 772 sayılı çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu`nun 9. maddesinde adaylık süresinin iki yıl olduğu, 657 sayılı Kanunun 56. maddesinde de "Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı Eğitim ve Staj devrelerinin her birinde başarısız olanlara adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları tesbit edilenlerin" görevlerine son verileceğinin hükme bağlandığı, davacının görevinde olumsuz tutum ve davranışlarının bulunduğu ileri sürülmekte ise de; adaylık süresini tamamlamayan davacının adaylık sicilinin olumsuz olduğundan bahisle görevine son verilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı, diğer taraftan 6 ay hapis cezasının 90.000.- lira para cezasına çevrilmesi nedeniyle ve 647 sayılı Yasanın değişik 4. maddesindeki hükmünden dolayı davacının 657 sayılı Yasanın 48/a-5 maddesindeki memuriyete alınma şartlarını da kaybetmediği, dolayısıyla bu eyleminin görevine son verilmesini gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Davalı idare, davacının adaylık dönemi içinde üç kez disiplin cezası aldığını, sarkıntılık suçundan adli yargı merciince 6 ay hapis cezası ile cezalandırıldığını, hakkınde sicil amirlerince doldurulan sicilin olumsuz olduğunu ileri sürmekte ve anılan kararın temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu`nun 54. maddesinde adaylık süresinin bir yıldan az iki yıldan çok olamıyacağı hükme bağlanmış olup; aynı Kanunun 56. maddesinde de hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları, göreve devamsızlıkları tesbit edilenlerin adaylık süresi içinde görevlerine son verileceğine işaret edilmektedir. 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu`nun 9. maddesinde adaylık süresi iki yıl olarak tespit edilmiştir. Çarşı ve Mahalle Bekçisi olan davacının bu göreve 30.12.1987 tarihinde atandığı ve adaylık dönemi içinde görev yerinden izinsiz ayrılmak suçundan "6 ay kısa süreli durdurma" cezası, telefonda sarkıntılık suçundan 12 ay uzun süreli durdurma cezası aldığı, aynı olay nedeniyle adli yargı merciinde 6 ay hapis cezasına çarptırıldığı, adaylık dönemi içindeki sicilinin olumsuz olduğu ve bu hususlar gözönünde tutularak 09.10.1989 tarihinde görevine son verildiği dosyadaki belgelerin incelenmesinden anlaşılmıştır.

Mahkemece 772 sayılı Kanunun 9 ve 657 sayılı Kanunun 56. maddeleri uyarınca adaylık süresinin iki yıl olduğu bu süre dolmadan aday memurun görevine son verilemiyeceği gerekçesiyle işlem iptal edilmiş ise de; adaylık süresi içinde memuriyetle bağdaşmayan tutum ve davranışları bulunan ve bu eylemleri nedeniyle hakkında disiplin cezaları ve hapis cezası uygulanan, ayrıca sicili olumsuz düzenlenen davacının adaylık süresinin dolması beklenmeden görevine son verilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından bu yolda tesis edilen işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle Manisa İdare Mahkemesinin 20.03.1990 günlü, E:1989/686, K:1990/185 sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca bozulmasına, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın aynı maddenin 3622 sayılı Yasanın 18. maddesiyle değişik 3. fıkrası uyarınca adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 17.10.1990 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (D.5.D., E.1990/3713, K, 1990/1812)

6- …Davacının hatalı olarak stajyerliğinin kaldırıldığının bilahare anlaşılması üzerine bu işlemin geri alınmasında idare hukuku ilkelerine aykırılık bulunmadığı (D.5.D.E: 1972/1459,K.1976/1165)

7- …Aday memurlar için 657 sayılı yasanın 56. Maddesinin uygulanması gerekirken, 125. Maddenin uygulanmasında isabet bulunmadığı (D.8.D.,K:92-705,E:91-1603)

8- Aday memurlar için 657 sayılı yasanın 56.maddesinin uygulaması gerekirken, 125.maddenin uygulanmasında isabet bulunmadığı hk.(D.8.D.,14.04.1992,K:92-705,E:91-1603)

9- Memuriyetle bağdaşmayan tutum ve davranışları saptanan ve bu eylemleri nedeniyle disiplin cezası verilen davacının,adaylık süresinin dolması beklenmeden görevine son verilmesinde mevzuata aykırılık olmadığı hk.(D.5.D.,17.10.1990,K:90-1812,E:90-3713)

10- Memuriyetle bağdaşmayan tutum ve davranışları saptanan bu eylemleri nedeniyle disiplin cezası verilen davacının, adaylık süresinin dolması beklenmeden görevine son verilmesinde mevzuata aykırılık olmadığı. (Danıştay 5.D. Esas: 1990/3713 ; Karar:1990/1812)